Assyrië
Assyriërs op Tell Sabi Abyad
Het koninkrijk Hanigalbat ligt in de steppes van Noordoost-Syrië. De koningen van Hanigalbat spelen voortdurend de grootmachten in de regio tegen elkaar uit: de Hethieten in het noordwesten en de Assyriërs in het oosten. Maar omstreeks 1250 voor Christus besluit de Assyrische koning Salmanassar I het koninkrijk Hanigalbat bij het Assyrische rijk in te lijven. Hij en zijn opvolgers maken de Syrische steppe tot een belangrijk onderdeel van het Assyrische rijk.
De officiële westgrens van het rijk wordt de Eufraat, maar de echte grens met de forten ligt zo'n 100 km naar het oosten, aan de Balikh-rivier. In dit woelige grensgebied bouwen de Assyrische koningen een aantal bestuurscentra van waaruit ze het gebied besturen. Eén daarvan graven we op: de Assyrische nederzetting op Tell Sabi Abyad.

Het fort beslaat een vierkant gebied van ca. 60 bij 60 meter, omsloten door een hoge muur. Het heeft een aantal functies: die van grensfort, douanekantoor en bestuurscentrum voor de landbouw in de regio. De honderden teksten in spijkerschrift in het fort maken duidelijk dat de burcht onderdeel is van het privé-landgoed van één van de machtigste mannen van Assyrië: grootvizier Ili-pada. Ili-pada is lid van de koninklijke familie en mag zich "Koning van Hanigalbat" noemen. Hij verblijft meestal elders, in één van zijn luxueuze woonhuizen in de stad. Af en toe komt hij naar Tell Sabi Abyad om zijn zaakjes te regelen en om te controleren of alles naar wens verloopt. In zijn afwezigheid is het dagelijks bestuur van Tell Sabi Abyad in handen van een rentmeester: Tammitte. Tammitte heeft de beschikking over een ambtenarenapparaat en over een militair garnizoen. Hij is verantwoordelijk voor de organisatie van de landbouw in de omgeving. Hij moet handelskaravanen controleren en belasting heffen. Ook moet hij spioneren: Tell Sabi Abyad blijft tenslotte een grensnederzetting en de Hethieten zitten vlakbij. Vanzelfsprekend zorgt hij er voor dat Ili-pada comfortabel kan wonen als die in Tell Sabi Abyad is.

We kennen de originele Assyrische naam van de grensnederzetting op Tell Sabi Abyad (nog) niet. Wel geven de opgravingen ons een gedetailleerd beeld van het dagelijks leven in zo'n grensstadje. Een korte tijd speelt Tell Sabi Abyad een rol in het bestuur van het internationale grensgebied tussen de Hethieten en het koninkrijk Assur. Ergens tussen 1200 en 1180 voor Christus verlaat een groot deel van de bewoners Tell Sabi Abyad. We weten nog niet waarom. In deze tijd schudt het hele Assyrische rijk op zijn grondvesten en worden vrijwel alle Assyrische nederzettingen in Syrië ontruimd. Donkere tijden breken aan voor Tell Sabi Abyad. Inmiddels is het grootste deel van de Assyrische nederzetting blootgelegd. Momenteel zijn we hard bezig met het uitwerken van de gegevens.
|