Zegelingen

Assyrische verzegelingen

zegels met monsters en lieverdjes

In het Assyrische fort hebben we tientallen verzegelingen van klei teruggevonden, met daarop de afdrukken van rolzegels. De zegels hebben prachtige motieven en zijn met een groot gevoel voor vlakverdeling en compositie in een zeer realistische stijl uitgevoerd.

Op veel zegels staan fantasiedieren: samengestelde dieren met leeuwenpoten, een vogelkop, vleugels, of de staart van een schorpioen. Soms zie je onder deze angstaanjagende monsters geitjes of hertjes, soms zien we mensen: een ruiter op zijn paard, een jager, een koning op zijn troon, een held die met een fantasiedier vecht.

In tegenstelling tot de prehistorische verzegelingen, die voornamelijk draagbare goederen (kruiken, manden) verzegelden, zijn de Assyrische verzegelingen voornamelijk gebruikt om deuren te verzegelen. Daarbij wordt een touw dat aan de deur vastzit, om een pen gewikkeld.

Die pen wordt vervolgens in de muur naast de deuropening geslagen. Om het touw en de pen wordt klei aangebracht en een rolzegel wordt in de klei afgerold. De deur is nu alleen nog te openen door het zegel te verbreken. Op de achterkant van deze zegels is duidelijk de indruk van touw en houten pen zichtbaar. Het touw wordt niet vastgeknoopt: de klei zorgt voor voldoende stevigheid en als een deur vaak moet worden geopend, is een knoop alleen maar lastig.

Ook kruiken zijn verzegeld. De opening van de kruik wordt afgedekt met een stuk stof dat met een touw is vastgebonden. Daarna drukt men een stuk klei over het touw en de stof heen en rolt men een zegel in de klei af.

Een bijzondere vondst is de verzegeling van twee houten kistjes. Op de achterkant van een van deze verzegelingen zijn duidelijk de planken van het kistje en de sluitknop zichtbaar. Samen met de kistjes vonden we archiefjes van spijkerschriftkleitabletten die waarschijnlijk ooit in de kistjes zijn opgeborgen. Ook brieven en contracten zijn soms verzegeld. Omdat in deze teksten vaak de naam van de afzender genoemd is, weten we wie de eigenaar van een bepaalde zegel is. We kennen bijvoorbeeld het zegel van rentmeester Tammitte: een gevleugelde griffioen. Hij gebruikt zijn zegel op deuren en brieven, en om een houten kistje af te sluiten.

De meeste zegelingen liggen in het officiële deel van de nederzetting: de administratieve gebouwen, het plein voor het kantoor van Tammitte en het paleis van Ili-pada. Dat betekent dat het verzegelen van goederen en het afsluiten van ruimtes deel uitmaakt van het officiële bestuur van de nederzetting. Ambtenaren en werknemers dragen de verantwoordelijkheid voor bepaalde goederen of opslagruimtes, en gebruiken hun zegel om de toegang te controleren.